| YÜRÜYEN HAŞERELER
TAHTAKURUSU: Memelilerden kan emerler, geceleyin yalnız kan emmek
amacıyla konukçularına gelirler, diğer zamanlar karanlık yerlerde
saklanırlar. Vücut büyüklükleri beslenme durumuna bağlı olarak 3-6
mm, üsten basık, oval yapılıdırlar.
Yumurtalarını küçük guruplar halinde bırakırlar,5 nimf dönemi geçirerek
6-8 haftada ergin olurlar. Her nimf döneminde, dönem değiştirmesi
için kan emmeye ihtiyaç duyarlar. Nimfler 6 aydan, erginler 1 yıldan
fazla açlığa dayanabilirler.
BİT: İnsanın en önemli asalaklarından biridir. Baş, elbise ve kasık
bitini içermektedir. Yumurtalarını tek tek saç tellerine bırakırlar.6-8
gün sonra ilk yavru çıkar.3 gömlek değiştirerek 18-20 gün sonra
çiftleşecek duruma gelirler. Boyları 2,5-3 mm dir.
Bitlerin insanlarda kaşıntı ve alerjik reaksiyonlar neden olmaları
yanında en önemli zararı hastalık taşımalarıdır. Aşırı bitlenmelerde
bir insanda 16000-20000 bit bulunabilir. Bunlar günde ortalama 50
cm küp kan emebilirler.
PİRE: Pireler sıçrama yetenekleri ile tanınırlar bir pire 30cm
yükseklik ve 50 cm uzaklığa sıçrayabilir. Erginleri 0,8 -8 mm boyunda,
yanlarda kuvvetli olarak basılmış, siyah veya kahverengi tonlarda,
deri kitinleşmiştir. Sokucu emici ağız yapısına sahiptir. Bir pire
3,5 saat kadar kan emmektedir.
Dişiler ancak kan emdikten sonra yumurta geliştirmeye başlarlar.
Bırakılan yumurtalardan 4-5 gün sonra larvalar çıkar, larvalar erginlerin
dışkıları ile beslenirler. Döl süreleri hava ve besin durumuna göre
15 ila 1 yıl arasında değişir.
AKARLAR: Bulaşma şekli yataktan, deriden veya elbiseden olabilir.
Akarların vücuttaki yaşam süreleri 10-15 günü bulur. Kan emdikten
sonra larva deri değiştirerek nimf lur ve serbest yaşama geçer.
Uyuz hastalığında, dişisi insan derisinin kılsız kısımlarında 1
cm uzunluğunda yatay tüneller kazarak uyuz hastalığını meydana getirirler.
Kaşıntı, hayvanın deri içerisindeki hareketlerinden değil, ağızlarından
çıkardığı salgıdan dolayıdır.
KENE: Kan emebilecekleri bir noktada kanca benzeri ısırma organalleri
ile deriyi delerek gömülürler. Dişi kene, salyasındaki özel bir
yapışkan madde sayesinde kan emdiği noktaya kendini güçlü bir biçimde
kilitler. Tek bir ısırığı dahi insanlara hastalık bulaştırabilirler.
Yumurtalarını bitkiler arasına bırakırlar, çıkan nimfler konukçusunda
kan emer, sonra toprakta nimf gelişir ve tekrar başka konukçuda
beslenir. Toprakta ergin olduktan sonra kan emme ihtiyacı duyar.
|